İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Türk Macar Dostluk Derneği

Macar Bayrağı, Millî Marşı ve Arması

We Love Budapest internet sitesinden alınmıştır. Makalenin Türkçe’ye çevirisini yapan Oğulcan Sert’e teşekkürlerimizi sunarız. Makalenin orijinalini okumak için tıklayınız.

Macaristan bayrağının neden kırmızı, beyaz ve yeşil renklerinden oluştuğunu hiç merak ettiniz mi? Veya 1956 yılında bayrağın ortasında büyük bir delik olduğunu? Ya da Macaristan Milli Marşının neye benzediğini? Veyahut Macar askeri üniformalarının eskilerde neye benzediğini? Daha fazla merak etmenize gerek yok! Bu yazıda Macaristan’ın milli sembollerini tanıtıyoruz.

Dipnot: Macaristan ülke bayrağını İtalyanlardan çalmamıştır!

Macaristan Bayrakları

Üç renkli – kırmızı, beyaz ve yeşil renkli bayrak, Macaristan’ın 1848’de Habsburg İmparatorluğu’na karşı başarısızlıkla sonuçlanan devrimi sırasında Macar bayrağının temeli olarak kabul edildi. Birbirine paralel üç renkten oluşan bayraktaki renklerden kırmızı gücü, beyaz inancı, yeşil ise umudu temsil eder. Bazı söylentilere göre, Macar bayrağında üç renk olmasının sebebi Fransız bayrağına, daha doğrusu Fransız Devrimi’ne yapılan bir atıftır. Bu dönemde yer alan her millet gibi elbette Macarlar da Fransız Devrimi’nden etkilenmiştir. Ayrıca kırmızının geçmiş savaşlarda dökülen kanı, beyazın özgürlüğü veya ülkenin nehirlerini temsil ettiğini, yeşilin ise Macaristan’ın bereketli topraklarını temsil ettiği yönünde iddialar da mevcuttur.

Macar bayrağı zaman zaman değişikliğe uğramıştır. Birbirine paralel kırmızı, beyaz ve yeşil renkleri 1848’den bu yana gelen Macar bayraklarının temel renkleri olsa da, zaman zaman bayrağın üzerinde Macar Arması’nın farklı varyasyonları kullanılmıştır. Günümüzdeki kullanılan üzerinde hiçbir sembol olmayan bayrak, 12 Ekim 1957’de kullanıma sunulmuş ve o zamandan beri değişmeden kalmıştır.

01 macar bayragi

Aşağıdaki bayraklar 1957 öncesi bazı bayrak tasarımlarını göstermektedir. Bayrak üzerine yerleştirilen semboller, iktidar partisine veya zamanın politikasına bağlı olarak oluşturulan veya kabul edilen Macar Armalarını temsil etmektedir.

02 onceki-macar-bayragi

03 onceki-macar-bayragi

04 komunist-donem-macar-bayragi

Aşağıda yer alan bayrak, 1956’da Sovyet işgaline karşı yapılmaya çalışılan başarısız devrim sırasında ve sonrasında kullanılan bayraktı. Ortada bulunan delik, kesilmiş olan komünist sembolü temsil etmektedir. Bu bayrak 1956 devriminin kalıcı bir sembolü haline geldi.

05 56-ihtilali-bayragi

Macaristan Armaları

Aşağıdaki resimde görülen Macar Arması, 1990’da Macaristan’da komünist rejimin sona ermesinden sonra kullanıma geçmiş olup, bu arma günümüzde de kullanılmaktadır. Arma bir kalkandan oluşmakta olup, kalkan iki parçaya ayrılmaktadır. Kalkanın sol tarafında bulunan kırmızı ve beyaz simge “Árpád Hanedanlığı”nı temsil etmektedir. Bu hanedanlık dokuz ve onuncu yüzyılda Macaristan’a hükmetmiştir. Burada bulunan dört beyaz çizgi Macaristan’da bulunan dört nehri temsil etmektedir; Tuna (Duna) Tisza, Dráva ve Száva. Kırmızı ve beyazın toplamda yedi kez bölünmesinin ise 9. yüzyılda Macaristan Prensliği’ni oluşturan yedi Macar (Magyar) kabilesini temsil ettiği söylenmektedir. Kalkanın sağ tarafında, Karpat Havzasında bulunan Tátra, Mátra ve Fátra dağlık alanlarını temsil edilmektedir. En tepedeki taç, Aziz Stephen’ın tepesini, tepede bulunan bükülmüş haçla sembolize etmektedir. Aziz Stephen Macaristan’ın ilk kralı ve kurucusudur.

06 macar-armasi

Macaristan’ın bu resmi sembolü geçmişte farklı zamanlarda, bazen kalkanın iki tarafında bulunan meleklerle bazen de zamanın iktidar partisinin politik sembollerini alarak farklılaştırılmıştır. Örneğin, komünist zamanlar boyunca taç ve haç Macar Arması’ndan çıkarıldı ve revize edilmiş tasarıma kırmızı yıldız, başak, buğday ve çekiç eklendi.

Mevcut arma “küçük” versiyon olarak adlandırılan armadır, ayrıca “orta” ve “büyük” versiyonlar olarak adlandırılan armalar da bulunmaktadır. Aşağıdaki resimde ortasında “küçük arma” bulunan “orta armayı” görebilirsiniz. İki meleğin yanı sıra, Aziz Stephen Kraliyet Toprakları’nın bir parçası olan çeşitli bölgelerin arması da bu armada bulunmaktadır.

07 kraliyet-armasi

Kısa bir süre için “Kossuth Arması” kullanıldı. Bu armanın adı, 1848-49 devrimi sırasında Macar bir politikacı olan Lajos Kossuth’tan esinlenmiştir. Bu armada klasik arma farklı bir şekilde dizayn edilmiş ve tepedeki taç eksiktir. Bu arma, Macaristan’ın bir monarşiden bağımsızlığını sembolize etmeyi amaçlıyordu. Armanın ilk kez Habsburg’lara karşı 1848-49 devrimi sırasında kullanılmasına rağmen, bu arma Macaristan’ın diğer yabancı güçlerden bağımsızlığını da sembolize ediyordu ve 1956’da Sovyetler’e karşı da yaygın olarak kullanılıyordu.

08 kossuth-armasi

Macaristan Millî Marşı

Macaristan milli marşının sözleri 1823’te şair Kölcsey Ferenc tarafından yazılmıştır. Bir bestecinin sözleri bestelemesi için bir yarışma düzenlendi ve bu yarışma Ferenc Erkel tarafından kazanıldı. Erkelin bestesi 1844 yılında yayınlanmıştır. Milli marş, aslında sekiz kıtadan oluşmaktadır, fakat sadece bir kıtası okunmaktadır. Bu kıta şöyledir;

Isten, áldd meg a magyart
Jó kedvvel, bőséggel,
Nyújts feléje védő kart,
Ha küzd ellenséggel;
Bal sors akit régen tép,
Hozz rá víg esztendőt,
Megbűnhődte már e nép
A múltat s jövendőt!

Bu sözlerin Türkçesi ise şöyledir;

Tanrı, Macarları korusun
İyi ruhlar ve bollukla
Koruyucu kolunu uzatsın
Düşmanla mücadele ederken
Kötü kaderle uzun zamandır parçalanmış,
Neşeli bir yıl getir,
Bu halk günahlardan acı çekti
Geçmişin ve geleceğin

“Himnusz” un aslında Tanrı’ya dua olarak yorumlanabiliyor olması ilginç olmakla beraber, komünist dönemlerde milli marşın kelimeler olmadan çalındığı ifade edilmektedir. Komünist dönemde marşı değiştirme girişimleri olmuştur, fakat bu girişimler başarısızlıkla sonuçlanmıştır.

Sultan Mehmed Reşad ile Franz Joseph Üzerine Bir Karşılaştırma

Beykent Üniversitesi öğretim üyelerinden Dr. Bilge Karbi’nin 2-4 Kasım 2017 tarihleri arasında İstanbul’da düzenlenen Sultan V. Mehmed Reşad Ve Dönemi başlıklı uluslararası sempozyumda sunduğu “Savaştaki İmparatorlar: Mehmed Reşad ve Franz Joseph (1914-1918)” başlıklı tebliğin tam metni sitemizin makaleler kısmına eklenmiştir. Okumak için tıklayınız.

Baba Sultan (Dede Sultan)

Derneğimizin başkanı İsmail Tosun Saral’ın “Baba Sultan (Dede Sultan)” isimli makalesi sitemize eklenmiştir. Okumak için tıklayınız.

Babakay

Tekirdağ Macar Dostluk Derneği ve Tekirdağ Macaristan Fahri Konsolosluğu’nun açık teşekkürü

Tekirdağ XVII. Macar Günümüzü 8 Haziran 2019 Cumartesi günü geniş bir katılımla gerçekleştirdik.

Başta Valimiz Sayın Aziz Yıldırım olmak üzere Büyükşehir Belediye Başkanımız Sayın Kadir Albayrak’a, Süleymanpaşa Belediye Başkanımız Sayın Cüneyt Yüksel’e, Süleymanpaşa Kaymakamımız Sayın Aslan Yurt’a çok teşekkür ederiz.

Varlıkları ile Macaristan Devleti ve ulusunun Tekirdağ’a ve Tekirdağ’da yaşatılan Macar anılarına verdikleri değeri gösteren Macaristan’ın Ankara Büyükelçisi Ekselans Sayın Viktor Matis’e ve Macaristan İstanbul Kültür Merkezi Müdürü Sayın Gabor Fodor’a teşekkürlerimizi sunuyoruz.

Prens Rakoczi ile birlikte Tekirdağ’da misafir edilen Macar kahramanlarından General Mihail Csaky’in yaşadığı evi kamulaştırıp, restoresini tamamlayarak TÜRK – MACAR KÜLTÜR EVİ olarak kullanılmak üzere Macaristan Büyükelçiliği ile iyiniyet belgesi imzalayan Büyükşehir Belediye Başkanımız Sayın Kadir Albayrak’a ve bu eseri kısa sürede kentimize kazandıran değerli çalışma arkadaşlarına çok teşekkür ederiz.

Seçiminden yaklaşık iki ay sonra gerçekleştirilen Macar Günümüzü hemen sahiplenerek geniş bir işbirliği ile bizlere destek olan ve konuklarımıza büyük bir misafirperverlik ile ev sahipliği yapan Belediye Başkanımız Sayın Cüneyt Yüksel’e ve ayrıca özveri ve büyük gayretle programın başarı ile tamamlanmasın sağlayan değerli çalışma arkadaşlarına minnet ve teşekkürlerimizi sunarız.

Değerli basın mensuplarına programımızı izleyip kamuoyuna duyurdukları için teşekkür ederiz.

Ankara’da Macar Film Günleri Düzenlendi

Macaristan Büyükelçiliği’nin katkıları ve Derneğimizin işbirliğiyle Ankara’da Macar Film Günleri düzenlendi. 22-23-24 Mayıs günlerini kapsayan bu etkinlikte her gün saat 19’da birer film gösterimi yapıldı. Filmler Kızılay Büyülü Fener Sineması’nda Ankaralı sinemaseverlerler buluştu.

15 Mart Devrimcileri Ankara’da Yapılan Bir Törenle Anıldı

15 Mart Macar Milli Günü münasebetiyle Macaristan’ın Ankara Büyükelçiliği tarafından bir tören düzenlenmiştir. 1848/49 Macar İhtilali ve Özgürlük Savaşı’nın yıldönümü münasebetiyle düzenlenen anma törenine Elçilik mensuplarının yanısıra Ankara’da yaşayan Macarlar, Türk-Macar Dostluk Derneği üyeleri ve Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Hungaroloji Anabilim Dalı öğretim elemanları ve öğrencileri katılmışlardır. Macaristan Büyükelçiliğinin Lajos Kossuth Caddesi tarafında bulunan duvarında yer alan Kossuth Anı Levhası önünde düzenlenen tören saygı duruşı ve Macar Millî Marşı’nın seslendirilmesiyle başlamıştır. Büyükelçi Viktor Mátis’in levha önüne çelenk bırakmasıyla devam eden törende Büyükelçi günün anlam ve önemini belirten Macarca ve Türkçe bir konuşma yapmıştır. Tören, Kossuth’a ithaf edilen askerî bir marşın dinlenmesi ve toplu fotoğraf çekiminin ardından sona ermiş; davetliler Büyükelçilik kabul salonunda ağırlanmışlardır. Buradaki küçük kabulün başında Büyükelçi Mátis tarafından gelen konuklara teşekkür edilmiş; Derneğimiz’e ve Hungaroloji Bölümü’ne iltifat buyurulmuştur. Etkinlik küçük ve samimî bir resepsiyon ile tamamlanmıştır.

Büyükelçi Viktor Mátis’in Türkçe irat ettiği nutuk

IMG-20190309-WA0036

Değerli Türk Dostlarım! 

Burada Sizleri selamlamak benim için büyük onur. 1848-49 Macar İhtilali ve Özgürlük Savaşı’nın patlak vermesinin 171. yıldönümünü birlikte kutlamak üzere geldiğiniz için teşekkür ediyorum. Sizlerin burada bulunmanız, Macar ve Türk insanları arasındaki tarihi, koparılamaz dostluğun 1848’deki felaketten sonra bugün de aynı şekilde güçlü olduğunu kanıtlamaktadır.

Biz Macarlar, 15 Martta milli dayanışmamızı da kutluyoruz, ancak Türkiye’de bunu, Macar ve Türk milletinin dayanışmasını anmadan yapamayız.

Şahsım için mutluluk verici ve büyükelçi sıfatımla ilk defa olmakla birlikte, 15 Mart münasebetiyle Ankara’daki Macar topluluğunun, Türk dostlarımızla birlikte, kol kola, artık geleneksel biçimde hepimizin Lajos Kossuth Caddesindeki bu anı levhasına toplamda yedinci defa çelenk koyduğunu tecrübe ediyorum.

1848/49 Özgürlük Savaşı sonrası dönemde vatanlarından ayrılmak zorunda kalan Macar yurttaşlarımıza yalnızca yardım eli uzatmakla kalmayıp – dostluk ve dayanışmanın en samimi alametifarikası olarak – hatıralarını da yaşatan Türk dostlarımıza her zaman olduğu gibi şimdi de teşekkür etmeyi asla unutmuyoruz. Sizlerin de bildiği gibi, Avusturya ve Rus baskısına karşı koyarak Sultanın muazzam misafirperverlik gösterdiği Lajos Kossuth ve maiyeti Kütahya’ya sığınmıştır.

Kossuth, Türkiye’de en fazla tanınan 1848 Macarlarından olmakla birlikte, onunla birlikte ulaşmış çok sayıda Macar silahlı kuvvetleri mensubunu da yâd edelim, Macarlardan daha Macar paşalar Richard Guyon (Hurşid Paşa) ve Jozsef Bem (Murat Paşa) ile György Kmety’nin (İsmail Paşa) anısını da ayrıca muhafaza etmeliyiz.

Biz Macarları bu kadar yıl sonra da dostunuz, kardeşiniz olarak gördüğünüz için Sizlere bu vesileyle teşekkür ediyorum ve bizim de Sizleri aynı şekilde gördüğümüzü teyit etmek istiyorum. Sağ olun, var olun!