İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Türk Macar Dostluk Derneği

Emre Saral TRT Radyo 1’de Gündem Programı’na Konuk Oldu

Yapımcılığını Muhammed Enes Yılmaz, Mehmet Ertuğrul Çalık, Ferruh Bakır ve Veli Yıldız’ın, sunuculuğunu Mustafa Yalın’ın üstlendiği gündeme dair çeşitli konuların uzman konuklarla masaya yatırıldığı TRT Radyo 1’in sabah kuşağında yayınlanan “Gündem” başlıklı programda Recep Tayyip Erdoğan’ın Budapeşte ziyareti ışığında Türkiye-Macaristan ilişkilerinin tarihsel kökenleri ele alındı. Derneğimiz yönetim kurulu üyesi Doç. Dr. Emre Saral ile yapılan telefon bağlantısını dinleyebilirsiniz.

Erdoğan’ın Macaristan Ziyaretinin Yankıları

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın 20 Ağustos 2023 tarihinde gerçekleştirdiği Macaristan ziyaretinden dönüşünde uçakta gazetecilere yaptığı açıklamaların Türk-Macar ilişkilerine ilişkin kısmı şu şekilde:

“Değerli dostum Macaristan Başbakanı Viktor Orban’ın davetine icabetle bugün gerçekleştirdiğimiz ziyaretimizi tamamladık. Şahsıma ve heyetime gösterdikleri samimi misafirperverlik için Macaristan Başbakanı Orban ve Cumhurbaşkanı Sayın Novak başta olmak üzere tüm Macar dostlarımıza teşekkür ediyorum. Ziyaretimizle dost Macar halkının milli gün kutlamalarında sevinçlerine biz de ortak olduk. Budapeşte malumunuz 19. Dünya Atletizm Şampiyonasına da şu anda ev sahipliği yapıyor. Macaristan’ı üstlendiği organizasyon dolayısıyla tekrar kutluyor, şampiyonanın sağlıklı şekilde tamamlanmasını temenni ediyorum. Dün başlayan şampiyonada Türkiye, 13 branşta 17 sporcumuz tarafından temsil ediliyor. Son yıllarda sporcularımız atletizm dahil hemen her branşta milletimizi gururlandıran başarılara imza attı. Sporcularımızın bu şampiyonada da ülkemizi en güzel şekilde temsil edeceklerine yürekten inanıyorum.

Stratejik ortağımız ve NATO müttefikimiz Macaristan’la köklü ve sağlam dostluk bağlarına dayanan kapsamlı ilişkilere sahibiz. Macaristan deprem felaketi sonrasında her alanda ülkemize destek ve dayanışmasını gösterdi. Cumhurbaşkanı Sayın Novak, mart ayındaki ziyareti sırasında deprem bölgelerinde incelemelerde bulundu, vatandaşlarımızla bir araya geldi. Macaristan’ın bu kara gün dostluğunu hiçbir zaman unutmayacağız. Bu sene Türkiye-Macaristan ilişkilerinde tarihi bir dönüm noktası olacak.

18 Aralık 2023 tarihinde Türkiye-Macaristan Dostluk Anlaşmasının 100’üncü yıl dönümünü idrak edeceğiz. Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi 6’ncı toplantımızı bu tarihe denk düşecek şekilde Budapeşte’de düzenleyeceğiz. Bu sayede ayrıca 2024 Yılı Türkiye-Macaristan Kültür Yılı Etkinliklerinin açılışını yapacağız. İlişkilerimizin her alanında önemli gelişmeler kaydediyoruz. İkili ticaret hacmimiz 2022 yılında 3,5 milyar dolar düzeyini yakalayarak tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı. Macaristan’la geçtiğimiz sene Karma Ekonomik Komisyon Mekanizmasına ilaveten ekonomi ve ticaret ortaklığı noktasında da bir hedef belirledik. O da 6 milyar dolar. Şimdi Ekonomi ve Ticaret Ortaklık Komitesini de tesis ettiğimiz için bu rakam daha da büyüyecek. Tabii Başbakan Orban ve Cumhurbaşkanı Novak’la olan görüşmelerimizde bu konudaki kararlılığımızı teyit ettik. Temaslarımızda ayrıca stratejik ortaklık ve iş birliğimizin gerek ikili gerek bölgesel alanda hayırlı sonuçlara vesile olduğunu gördük. İş birliğimizi geliştirilmiş stratejik ortaklığımız çerçevesinde daha da güçlendirmek amacıyla ortak adımlar atma konusunda mutabık kaldık. Macaristan’ın, Avrupa Birliği üyeliğimize desteğini bir kez daha güçlü bir şekilde vurgulaması bizleri ayrıca memnun etti.

Ziyaretim vesilesiyle etkinliklere iştirak eden Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic, Bosna Hersek Devlet Başkanlığı Konseyi Üyesi Zeljka Cvijanovic ve Bosna Hersek Sırp Kesimi Başkanı Milorad Dodik ile de görüşmeler yaptım. Sayın Cvijanovic ve Dodik’i kabulümde Türkiye’nin Bosna Hersek’in istikrarına verdiği önemi özellikle dile getirdim. Etkinliklere Azerbaycan, Katar, Kırgızistan ve Türkmenistan liderleri, Çekya ve Slovenya eski başbakanları ve Rusya Federasyonu Tataristan Cumhuriyeti reisi de katıldı. Davetli devlet ve hükümet başkanlarıyla da ayaküstü de olsa sohbetlerimiz oldu. Günü birlik gerçekleştirdiğimiz Macaristan ziyaretimizin her açıdan verimli geçtiğini memnuniyetle ifade etmek isterim. Macar makamlarına hüsnükabulleri için tekrar teşekkür ediyorum. Verimli temaslarımızın devamını da özellikle aşkla, heyecanla inşallah Aralık’ta bir araya gelmek suretiyle devam ettireceğiz.”

Ukrayna-Rusya krizinde Türkiye’nin olası arabulucu rolüne ilişkin

“Macaristan Başbakanı Viktor Orban bu konularda çok çok hassas ve Avrupa Birliği üyesi bir ülke olarak da Türkiye’yi iyi tanıyor, bizleri iyi tanıyor. Bir de Türk cumhuriyetleriyle ilgili orada bir gözlemci üye sıfatıyla da bizim ne pozisyonda olduğumuzu gayet iyi biliyor. Şu anda Viktor Orban, önümüzdeki yılın ikinci yarısında Avrupa Birliğinde dönem başkanlığını alacak ve temenni ederiz ki o süreçte çok daha farklı adımları atabiliriz. Macaristan, Türkiye’ye tarihi itibarıyla farklı bakışlarla yakın bir ülke ve bu yakınlığını da ortaya koyduğu tavırlarla ispat ediyor. İlişkilerimiz gayet iyi, ticaret hacmimizi 3,4 milyar dolardan 6’ya çıkarma gibi hedefimiz var. Bu olur mu? Olur. Bizim şu anda inşaat firmalarımızın Macaristan’da ciddi yatırımları var. Sürekli de bu gelişiyor. İnşallah bu gelişme daha da güzel günlere vesile olacaktır, ben buna inanıyorum.”

Macaristan’ın AB Dönem Başkanlığı ve Türkiye

“Olumlu gelişmeler şüphesiz ki olabilir. Fakat dönem başkanı olmak neticeyi getirmiyor. Neticeyi getirebilmek için her şeyden önce üye ülkelerin vereceği destek önemli.”

Hürriyet, 21 Ağustos 2023

Büyük Türk Dostu Büyükelçi János Hóvári Hayatını Kaybetti

Tarihçi, Türkolog, diplomat Büyükelçi János Hóvári, 5 Ağustos 2023 tarihinde geçirdiği kalp krizi sonucunda hayatını kaybetti. 1955 yılında Kiskorpád’da doğan Hóvári, Lisans eğitimini ELTE Üniversitesi tarih ve kütüphanecilik bölümlerinde 1979 yılında tamamlayarak, 15.-17. Yüzyıl Osmanlı tarihi üzerine uzmanlaştı. Lisans eğitimini ELTE Üniversitesi tarih ve kütüphanecilik bölümlerinde 1979 yılında tamamlayan Hóvári, 15.-17. Yüzyıl Osmanlı tarihi üzerine uzmanlaştı. 1979-1992 yılları arasında Macar Bilimler Akademisinde araştırmacı olarak çalışan Hóvári, 1992 yılında Dışişleri Bakanlığına girerek burada sözcü, daire başkanı, müsteşar vekilliği gibi görevlerde bulundu. 2000-2004 yıllarında İsrail, 2012-2014 yıllarında Türkiye ve eşzamanlı olarak Kuveyt Büyükelçiliği yaptı. 2010-2012 yıllarında 2 yıl süreyle Macaristan Küresel İşlerden Sorumlu Devlet Müsteşarı olarak çalıştı. Diplomatik faaliyetlerinin yanı sıra Türkoloji, Ortadoğu ve Macar tarihi üzerine çok sayıda makale yayımladı. Peç Üniversitesi, Budapeşte Corvinus Üniversitesi, Károli Gáspár Üniversitesinde tarih dersleri verdi. 2016 yılında Miklós Zrínyi–Zigetvar 2016 Anma Yılı Anma Komisyonunda komisyon başkanı olarak çalışarak Kanuni Sultan Süleyman’ın bir zamanlar Szigetvár’in Türbék mevkiinde bulunan türbesiyle ilgili araştırma faaliyetlerinin yöneticiliğini yaptı. Szigetvár’ın fahrî hemşehrisi olarak onurlandırıldı. 2018 yılından vefatına dek Macaristan ve Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi arasındaki ilişkilerin koordinatörü olarak görev yaptı. Hóvári, 2020 yılından bu yana diplomat/büyükelçi olarak Türk Konseyi/Türk Devletleri Teşkilatı’nın Budapeşte Temsilciliği Bürosunun başkanlığını üstlenmekteydi. 1989 yılında kurulan Macar–Türk Dostluk Derneği kurucu üyelerinden olup, 1992 yılına kadar Derneğin genel sekreterliğini üstlenmişti. Macar alim ve devlet adamı 68 yaşındaydı.

Türk-Macar Dostluk Derneği olarak, büyük bir Türk dostu olan Ekselans Büyükelçi’nin aziz hatırası önünde saygıyla eğilir, kederli ailesine, yakınlarına ve Türkoloji camiasına taziyelerimizi iletiriz! Ruhu şâd, toprağı bol olsun!

Merhum Büyükelçi Ekselans Hóvári, Türk-Macar Dostluk Derneği Başkanı İsmail Tosun Saral’a Macar liyakat nişanını takdim ederken (Ankara, Nisan 2013)

Kütahya Kossuth Müzesi’nde Türk-Macar İlişkileri Paneli Düzenlendi

Atatürk Araştırma Merkezi tarafından düzenlenen Türk-Macar İlişkileri Paneli, 13 Haziran 2023 Salı günü Kütahya Kossuth Müzesi’nde Doç. Dr. Güner Doğan’ın moderatörlüğünde, Ankara Üniversitesi DTCF Hungaroloji Anabilim Dalı Öğr. Üyesi Doç. Dr. Erdal Çoban ve Gümüşhane Üniversitesinden Prof. Dr. Bayram Nazır’ın konuşmalarıyla gerçekleştirildi. Erdal Çoban, Macarların kökeni hakkında, Bayram Nazır ise 1848 Özgürlük Savaşı ve Lajos Kossuth ile Osmanlı’ya sığınan Macar Mültecileri üzerine iki doyurucu konuşma yaptılar. Panel öncesinde genç sanatçılar güzel bir dinleti sundular. Protokolde Kütahya Vali Yardımcısı, Dumlupınar Üniversitesi Rektör Yardımcısı, İl Kültür Turizm Müdürü ile Macar Fahri Konsolosu İsmet Güral da yer aldı Macaristan Sefaretini Ticaret Ataşesi Péter Kövecsi-Oláh temsil etti.

Prof. Dr. Melek Çolak’a Macar Liyakat Nişanı Tevdi Töreni (5 Haziran 2023)

Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Melek Çolak, Türk-Macar ilişkilerinin gelişimine verdiği katkıların bir göstergesi olarak Macaristan Dışişleri Bakanı Péter Szíjjártó’nun teklifi ve Cumhurbaşkanı Katalin Novak’ın tensipleriyle liyakat nişanı şövalye haçı nişanıyla taltif edildi. Nişanı ve beratı Ankara’da Macaristan Büyükelçiliğinin kabul salonunda sade bir törenle Büyükelçi Viktor Mátis tarafından kendisine takdim edildi. Elçilik yetkilileri, Macar Kültür Merkezi temsilcileri Gábor Fodor ve Balázs Szöllösy, Çolak’ın ailesi, öğrencileri ve meslektaşlarının katıldığı bu törende Kültür Merkezi Müdürü Fodor ve Büyükelçi Mátis tarafından yapılan konuşmaların ardından Çolak’ın özgeçmişi okundu ve nişan takdimi Büyükelçi tarafından yapıldı. Tören, Çolak’ın teşekkür konuşması ve fotoğraf çekimiyle sonlandı; konuklara ikram verildi. Hocamızı tebrik eder, başarılarının devamını dileriz.

Trianon Barış Antlaşması’nın 103. Yıldönümü

Bundan tam 103 sene önce, 4 Haziran 1920 tarihinde Macaristan Birinci Dünya Savaşı’nı kendileri için sona erdiren Trianon Barış Antlaşması’nı imzaladı. Macarlar bu antlaşmayla tarihî olarak kendilerine ait kabul ettikleri topraklarının üçte ikisini kaybettiler. Bu antlaşma ve kayıp toplumlarında günümüzde dahi etkilerini sürdüren bir travmaya sebep oldu. Macarların Türkleri ve Atatürk’ü sevmelerinin altında yatan etmenlerden belki de en önemlisi bize dayatılan Sevr Barış Antlaşması’nı reddederek başarılı bir Kurtuluş Savaşı vermemiz olmuştur. Nitekim Atatürk de 1933 yılında kabul ettiği Macar Heyetine hitaben yaptığı konuşmada “Bir milletin büyüklüğü arazisi ve nüfusuyla değil; yüreğinin soyluluğu, medeniyeti, kültürü ve sair yüksek vasıflarıyla ölçülür!” diyerek konu hakkındaki görüşlerini dile getirmiştir.

Türk-Macar Dostluk Derneğinin 30. Yılı: Hatıralar

Türk-Macar Dostluk Derneği Başkanı İsmail Tosun Saral’ın Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığının (TİKA) destekleri ve Macaristan ELTE Üniversitesi Türkoloji bölümünün katkılarıyla düzenlenen “Türkiye Cumhuriyeti’nin 100. Yılı: Atatürk Dönemi” başlıklı sempozyumda yaptığı “Türk-Macar Dostluk Derneğinin 30. Yılı: Hatıralar” başlıklı konuşması: