İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Türk Macar Dostluk Derneği

Türkiye-Macaristan Dostluk Antlaşması’nın 100. Yıldönümü

Bugün Türkiye ile Macaristan arasında 18 Aralık 1923 tarihinde imzalanan Dostluk Antlaşması’nın 100. Yıldönümü. Birinci Dünya Savaşı sonrasında ülkelerindeki karışıklıklarla ve zorluklarla boğuşan bu iki ülke birbirlerine destek çıkmışlardır. Bu antlaşma 29 Ekim 1923’te Cumhuriyetin ilan edilmesinin ardından yeni Türk devletinin Türkiye Cumhuriyeti ismiyle imzaladığı ve yürürlüğe giren ilk antlaşmadır. O dönem krallık rejimiyle idare edilen Macaristan ise Birinci Dünya Savaşı sonrasında imzalamak zorunda bırakıldığı Trianon Barış Antlaşması’nın tarafları haricinde başka bir devletle ikili olarak ilk defa Türkiye Cumhuriyeti ile bir dostluk antlaşması imzalamıştır.

Dört maddeden oluşan Türkiye-Macaristan Dostluk Antlaşması, iki ülke arasında günümüzde devam eden diplomatik, siyasi, ekonomik ve kültürel ilişkilerin temel taşını oluşturmaktadır. Antlaşmanın birinci maddesi, Macaristan ile Türkiye Cumhuriyeti ve iki ülkenin vatandaşları arasında eksiksiz barış ile samimi ve devamlı dostluk olacağına hükmeder. Antlaşmanın ikinci maddesi, iki ülke arasında diplomatik ilişkilerin kurulmasını ve iki devletin birbirlerinin topraklarında karşılıklı olarak diplomatik temsilcilik açmasını hükme bağlar. Üçüncü madde ile taraflar iki ülke arasında konsolosluk ve ticaret ilişkilerini ve vatandaşlarının birbirlerinin topraklarında yerleşebilmelerini sözleşmeler yoluyla düzenlemeyi içeren şartları taahhüt etmişlerdir. Dördüncü ve son madde ise antlaşmanın güçlendirilmesi ve yürürlüğe girmesiyle ilgili düzenlemeleri içermektedir. Antlaşma uyarınca Türkiye’deki Macaristan elçiliği 1924 yılında İstanbul’da açılmış; Elçilik 1932 yılında Ankara’ya taşınmıştır. İlk Macar elçisi olarak 1924 yılında Türkiye’ye László Tahy tayin edilirken, yine aynı yıl Budapeşte’ye gönderilen ilk Türk elçisi ise Hüsrev Gerede olmuştur.

Bu konuda Derneğimiz Yönetim Kurulu üyesi Doç. Dr. Emre Saral tarafından kaleme alınan makaleyi okumak için tıklayınız.

(Fotoğraflar: T.C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi, BOA)

Vefat

Üyelerimizden, bir dönem Yönetim Kurulu üyeliği görevinde de bulunmuş olan Sayın Abdülkadir Ersoy’un vefat haberini öğrenmiş bulunmaktayız. Derneğimizin 1990’lı ve 2000’li yıllarda gerçekleştirdiği etkinliklerde önemli katkıları olmuştu. Merhuma Allah’tan rahmet, kederli ailesine ve yakınlarına başsağlığı dileriz.

Türk-Macar Dostluk Derneği

Büyükelçi Viktor Mátis Hungaroloji Anabilim Dalını ziyaret etti

Macaristan Büyükelçisi Viktor Mátis 11 Aralık 2023 Pazartesi günü Ankara Üniversitesi DTCF Hungaroloji Anabilim Dalını ziyaret ederek öğretim elemanları ve öğrencilerle buluştu. Hungaroloji Öğrenci Topluluğunun davetiyle Türkiye-Macaristan Dostluk Antlaşması’nın 100. Yıldönümü münasebetiyle gerçekleştirilen bu nezaket ziyaretinde ilk olarak Fakülte Dekanı Prof. Dr. Levent Kayapınar tarafından kabul edilen Mátis ve anabilim dalı öğretim elemanları 100. Yıldönümü kapsamında yapılabilecek olası projeler üzerine fikir alışverişinde bulundular.

Ardından, Büyükelçi Mátis öğrencilere hitaben Macar Hükûmet Burslarını tanıtıcı bir konuşma yaptı. Hungaroloji Anabilim Dalı öğrencileri de Macarca şiirler okuyarak Büyükelçi’yi ağırladılar.

Fotoğraflar: Foto Nebi ve İLEF Foto Atölyesi

İki Dünya Savaşı Arasında Türk-Macar Diplomatik İlişkileri (1920-1945) kitabının tanıtımı Budapeşte’de yapıldı

29 Kasım 2023 tarihinde Macaristan‘ın başkenti Budapeşte‘de bulunan Vinikli Kafe’de Péter Kövecsi-Oláh ve Emre Saral‘ın İki Dünya Savaşı Arasında Türk-Macar Diplomatik İlişkileri (1920-1945) isimli kitabının tanıtımı yapıldı.
Emre Saral, Gábor Fodor ve Péter Kövecsi-Oláh
Enstitümüzün meslektaşlarından ve HUN-REN Beşeri Bilimler Fakültesi Tarih Bilimleri Enstitüsü Türkoloji Araştırma Grubu Başkanı Gábor Fodor‘un moderatörlüğünde yazarlar, kitabın kapsadığı dönemin özelliklerini, I. Dünya Savaşı sonrasında iki ülkenin kalkınma modellerinin farklı yorumlarını sundular. Yaklaşık 50 davetlinin katıldığı kitap tanıtımının sonunda katılımcılar, tanıtılan kitabı ve Beşeri Bilimler Araştırma Merkezi tarafından yayınlanan Türkiye konulu diğer yayınları satın alma fırsatı buldular.
Kitabın Ön Kapağı

Kitap Hakkında

Yeni Türk Devleti, Osmanlı İmparatorluğu’nun yıkıntıları üzerinde kendini nasıl yeniden teşkilatlandırdı? “Türklerin babası” Mustafa Kemal Atatürk biz Macarları nasıl görüyordu? II. Ferenc RákócziLajos Kossuth ve Miklós Kállay‘ın ortak noktası nedir? Macar misyonerler laik bir devlette Müslüman yaşamını nasıl görüyorlardı?

Bu kitapta okuyucu, bir Macar ve bir Türk tarihçinin, Péter Kövecsi-Oláh ve Emre Saral‘ın yorumlarıyla Türkiye Cumhuriyeti‘nin ilk çeyrek yüzyılının -Macar yönleri de dâhil olmak üzere- kapsamlı bir resmini elde edebilir.

Kaynak: https://tti.abtk.hu/hu/ (Çeviri: Hungarolog Onur Şahin)

Muğla’da Türk-Macar İlişkileri Sempozyumu Düzenlenecek

23-25 Kasım 2023 tarihlerinde Türk-Macar diplomatik ilişkilerinin kurulmasının 100. Yıldönümü münasebetiyle Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesinde uluslararası bir sempozyum düzenlenecektir. Prof. Dr. Melek Çolak’ın başkanlığında Türk-Macar İlişkileri Araştırma Merkezi (TÜMACAM) tarafından düzenlenecek olan sempozyuma farklı disiplinlerde alanının uzmanı Türk ve Macar uzmanlar katılacaklar. Sosyal ve kültürel programla da zenginleşecek olan programa Kültür Bakanlığı, TİKA, Yurtdışı Türkler ve Akrabalar Topluluğu Başkanlığı gibi devlet kurumları ile Sıtkı Koçman Vakfı gibi kuruluşlar da desteklemektedir.

Sempozyum resmî sayfasını ziyaret etmek için tıklayınız

Sempozyumun detaylı programı için tıklayınız

Derneğimize Büyük Onur: Emre Saral’a Macar Altın Liyakat Nişanı

Türk-Macar Dostluk Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Doç. Dr. Emre Saral, çağdaş Türk-Macar ilişkileri, özellikle Macaristan’ın XX. yüzyıl başı Türk tarihinde oynadığı rolü açığa çıkarıcı araştırmalar ve bunu yayıcı faaliyetler, ve iki ülkenin kültür ilişkilerinin geliştirilmesinde oynadığı etkin rolün tanınmasından dolayı “Magyar Arany Érdemkereszt (Macar Altın Liyakat Haçı)” Nişanı ile taltif edildi.

Nişan, 13 Ekim 2023 Cuma akşamı Macaristan Büyükelçiliği Rezidansı’nda yapılan bir törenle Macaristan Cumhurbaşkanı Katalin Novák adına Macaristan’ın Ankara Büyükelçisi Viktor Mátis tarafından kendisine takdim edildi. Törende kısa bir konuşma yapan Büyükelçi Mátis, Saral’ın iki ülkenin ikili ilişkileri için çok fazla çaba gösterdiğini söyledi ve 2013 yılında “Macar Liyakat Şövalye Haçı” ile ödüllendirilen babası İsmail Tosun Saral’a da atıf yaparak Saral Ailesi’ni “iki liyakat nişanına sahip tek Türk aile” olarak nitelendirdi. Büyükelçi, Türk-Macar Kültür Yılı olarak ilan edilen 2024’te iki ülke arasında yoğun bir kültür programı olacağını hatırlatarak konuşmasını tamamladı. Macaristan Ticaret Ataşesi Dr. Péter Kövecsi-Oláh tarafından özgeçmişi okunan Saral ise nişanın kendisine takdim edilmesinin ardından kısa bir konuşma yaparak bu başarısını bu yıl evliliklerinin 50. yıl dönümünü kutlayan anne ve babasına ithaf ettiğini söyledi.

Doktorasını 2016 yılında Hacettepe Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsünde “Türkiye-Macaristan İlişkileri (1920-1945)” başlıklı tezle tamamlayan Saral, halen aynı kurumda görev yapmaktadır.

Saral’ı tebrik eder, başarılarının devamını dileriz.

Macar Altın Liyakat Haçı

Macar Liyakat Haçı, ilgili kanun uyarınca “ulusun hizmetinde, ülkenin kalkınmasının desteklenmesinde, anavatanın çıkarlarının ilerletilmesinde ve evrensel insani değerlerin zenginleştirilmesinde üstün ve örnek faaliyetlerin takdir edilmesi için Macar vatandaşlarına ve yabancılara” verilir. Altın, gümüş ve bronz olarak üç türü vardır. Sivil ve askerî olmak üzere iki ayrı kategoride verilir. İlk defa İkinci Dünya Savaşı’nın ardından 1946 yılında verilmiş; rejim değişikliğini takiben 1991 yılından itibaren nişan üzerinde değişikliğe gidilmiştir. 42 mm çapında genişleyen şeritli bir haçtan oluşan Altın Haç’ın sapları arasında stilize bir defne çelengi (2 mm) bulunmaktadır. Yine bir defne çelengi ile çevrili merkezi alanın ön yüzünde 1990 Macaristan Cumhuriyeti arması, arka yüzünde ise “1946/1991” yılları yer almaktadır. Haç, altın kaplamadır.