Derneğimiz Yönetim Kurulu Başkanı İsmail Tosun Saral, 1 Aralık 2015 günü Çanakkale 18 Mart Üniversitesi Troia Kültür Merkezi’nde Çanakkale, Sina ve Filistin Cepheleri’nde çarpışan Avusturya-Macaristan topçu bataryaları üzerine bir konuşma yapmıştır. Yoğun ilgiyle karşılanan Saral’ın konuşmasına ilişkin geniş haberi aşağıda izleyebilirsiniz.
Saral’a gösterilen ilgiden ötürü Türk-Macar Dostluk Derneği olarak ÇOMÜ yetkililerine ve Dr. Mithat Atabay Hocamız’a şükranlarımızı sunarız!
İlk gösterimi 23 Ekim 2015 Cuma günü saat 11:20’de TRT Avaz kanalında yapılan, yapımcı-yönetmen Pınar Şenel ve ekibi tarafından hazırlanan “Derleyen Béla Bartók” adlı belgeseli internetten izleyebilirsiniz. Büyük Macar müzik adamının 1930’lu yıllarda Türkiye’ye yaptığı tetkik seyahati, çağdaş Türk müziğinin gelişimine katkı sağlamıştır.
gyűjtötte:Bartók Béla
Bartók Bélának, a híres Magyar zenekutató és zeneszerzőnek, aki a 20. század zenéjét formálók egyike, egy külön helyet biztosítanak a klasszikus nyugati zenében. Ez a dokumentumfilm, Bartók 1936os Anatóliai látogatásának és Ankara és Adana környéki népzene gyűjtésének történetét mondja el és Bártok etnomuzikológiai munkájára épül, melyben a híres zeneszező, a népzenét a ‘természet hangjának’ idézte.
A dokumentum film, mely egy évig tartó munka eredményeként készült el, első alkalommal a Bartók törökországi látogatásának 79. évfordulóján fog közvetítésre kerülni a Török Nemzeti Rádió és Televízió képernyőjén. Ezen dokumentumfilm, a Magyar Rádió és Televízió közreműködésével és számos érdekelt szervezet támogatásával készült és a Bartók zene történeti helye iránti tiszteletet jelképezi mely beleépült az átfogó kutatómunka eredményeként létrejött időtlen anyagba.
Yönetmen / Rendező: Pınar Şenel
Kamera / Kamera: Çetin Altunsoy, Aziz Danyıldız, Erol Yazıcı
Düzenleme / Vágó: Mustafa Turgut
Ilüstrasyon / Illusztráció: Márton Takáts
Çeviren / Fordította: Leyla Önal
Süre / Lejátszási Idő: 44 mins. 44 perc.
Yapım Yılı / Készült : 2015, TRT
Altyazılar / Feliratok : Macarca, Magyar
Macar İlimler Akademisi Tarih Enstitüsü kıdemli araştırmacısı, kıymetli Türkolog, sevgili hocamız Sudár Balázs ve ELTE Oryantalistik Enstitüsü Eski Müdürü Türkoloji Bölümü Öğretim Üyesi Macaristan’ın Eski Ankara Büyükelçisi diğer sevgili hocamız Prof. Dr. István Vásáry yüksek düzeyli çalışmalarından ötürü Macar devleti tarafından bir şeref madalyası ile taltif edilmiştir.
Kendilerini üstün başarılarından ötürü kutluyor; başarılarının devamını diliyoruz!
—
 |
| Prof. Dr. István Vásáry |
Magas színvonalú munkájáért Magyar Érdemrend Lovagkereszt polgári tagozat kitüntetésben részesült SUDÁR BALÁZS, a Magyar Tudományos Akadémia – Bölcsészettudományi Kutatóközpont Történettudományi Intézetének tudományos főmunkatársa valamint VÁSÁRY ISTVÁN, az MTA levelező tagja, az Eötvös Loránd Tudományegyetem Bölcsészettudományi Kar Orientalisztikai Intézet Török Filológiai Tanszékének professor emeritusa. Szívből gratulálunk!
Dr. Sudár Balázs
Macar kültürünü ülkemizde tanıtmak ve iki ulus arasındaki mevcut bağı pekiştirmek amacıyla İstanbul’da 2013 yılında açılan Macar Kültür Merkezi’nin müdürlüğüne Gábor Fodor getirilmiştir. 1984 doğumlu Fodor, Budapeşte ELTE Üniversitesi Türkoloji bölümünü bitirmiş ve aynı bölümde tarih alanında doktora çalışmalarını yürütmektedir. György Hazai, Pál Fodor, Géza Dávid ve diğer önemli Macar bilim insanlarının yanında kendini geliştirme fırsatı bulan Fodor’un dinamizmiyle, şimdiye kadar güzel ve nitelikli faaliyetlere imza atan Macar Kültür Merkezi’ni daha da ileri taşıyacağına inanıyoruz.
Türk-Macar Dostluk Derneği olarak Sayın Fodor’a yeni görevinde başarılar dileriz!
Çağdaş Türk siyaset tarihinin en önemli isimlerinden, Türkiye Cumhuriyeti’nin 9. Cumhurbaşkanı, Macar dostu Süleyman Demirel 17 Haziran 2015 günü hayata gözlerini yumdu. Cumhurbaşkanlığı makamında bulunduğu sürece iki ulus arasındaki ilişkilerin derinleştirilmesi için çabalayan; mevcut tarihi bağların gelecek nesillere aktarımı için bizleri teşvik eden Sayın Demirel, “Günümüz insanı geçmişin sorunlarını yaşatmak yerine ortak tarihimizden iki millet arasında bir köprü kursun” sözünü bizlere miras bırakmıştır. Mekanı cennet olsun!
Süleyman Demirel ve eşi Nazmiye Hanım Sigetvar’da / Kaynak: AA
A.Ü. DTCF Macar Dili Ve Edebiyatı (Hungaroloji) Bölümü Başkanı Prof. Dr. Naciye Güngörmüş, Demirel’in Sigetvar ziyaretinde Cumhurbaşkanımızın tercümanlığını üstlenmişti. İntibalarını bizimle paylaşma nezaketi gösterdi: “Kendisine ilk kez o zaman tercümanlık yapmıştım. Szigetvar’da Muhteşem Süleyman’ın anıtının açılışına giderken yoldaki konvoyu görenler ‘bütün Süleymanlar böyle muhteşem mi olur!’ demişlerdi.”
Demirel, 1994 ve 1997 yıllarında olmak üzere iki kere Macaristan’a resmi ziyarette bulunmuştur. Bu ziyaretlerden ikincisi münasebetiyle, kardeş Macar-Türk Dostluk Derneği Török Füzetek / Türk Defterler isimli süreli yayınında özel bir sayı neşrederek bu sayıyı Demirel’in ziyaretine ayırmıştır. Türk-Macar Dostluk Derneği olarak kardeş derneğimize şükranlarımızı sunarak bu özel sayıyı okuyucularımızın istifadesine sunuyoruz. Çok yaşa Türk-Macar Dostluğu! Özel sayıyı okumak için lütfen tıklayınız.
Macar kültürüne sempati duyan ve Türk-Macar ilişkilerinin gelişimi için çabalayan Onur Yolal, Macarca öğrenmek isteyenlere yol göstermesi için mütevazı bir site hazırlamış. Ulaşmak için tıklayınız.
Macaristan’da çalışan Türk ve Türkiye’de çalışan Macar vatandaşlarına yönelik Çalışma ve Sosyal Güvenlik hayatıyla ilgili güncel düzenlemeleri ele alan bir makale yayınlanmıştır. Makaleye göre Türk ve Macar yetkililer bu konuda ikili bir anlaşma yapmışlardır. Anlaşma Macaristan’da 2015 yılında 30 sayılı yasa ile yürürlüğe girmiştir. Türkiye’de ise TBMM’de onaylanmadığı için henüz yürürlüğe girmemiştir. Anlaşmanın getirdiği düzenlemeler Sosyal Güvenlik Uzmanı Dr. Zsuzsanna Radics tarafından tahlil edilmiştir. Yazının orijinaline http://adozona.hu/tb_jarulekok_nyugdij/Igy_kaphatnak_nyugdijat_
Magyarorszagon_a_to_4I69KJ#utm_source=adozona.hu&;utm_medium=email
&utm_campaign=ado_weekly linkinden ulaşılabilir.
Macaristan’daki Türkler böylece emeklilik ve analık yardımı alabilirler
Dr. Zsuzsanna Radics / Sosyal Güvenlik Uzmanı
Gayrıresmî çeviri: Nihat Yılmaz (Kendisine şükranlarımızı sunarız TMDD)
Macaristan’da çalışan Türklerin ve Türkiye’de iş yapan Macarların sayısı gün geçtikçe artıyor. İki ülke arasında yapılan Sosyal Güvenlik anlaşmasıyla belli bir takım durumlarda sosyal sigorta primlerinin nerede ödenmesi gerektiğine, sağlık yardımları ve emeklilik haklarına ilişkin düzenlemelere açıklık getiriyor.
Türkiye ve Macaristan arasında imzalanan ve 2015 yılı 30.sayılı yasada düzenlenen yeni Sosyal Güvenlik anlaşması Nisan ayı başlarında yayımlandı. Anlaşmaya göre söz konusu kişi ticari faaliyetini nerede sürdürüyorsa hukuksal sigorta ilişkilerinde ve buna dayalı sosyal güvenlik yardımlarında esasen o ülkenin mevcut düzenlemelerine tabidir. Örneğin, bir Türk vatandaşı Macaristan’da çalışıyorsa Macar yasalarına göre sigortalı olacak ve Macaristan’da emekliliğe hak kazanacaktır.
(Yurt dışına görevli olarak gönderilenlerle ilgili olarak bilinmesi gereken önemli bir husus şu ki, işveren ve çalışanın ortak başvurusu ya da bağımsız iş yapan girişimcinin şahsi talebi ve yetkili mercilerin uygun görmesi koşuluyla süre bir seferde en fazla 60 aya kadar uzatılabiliyor.)
Uluslararası nakliyat ve taşımacılık yapan firmaların çalışanlarıyla ilgili olarak da başka düzenlemeler mevcuttur. Karayolu, demiryolu veya havayolu ile uluslar arası insan ve yük taşımacılığı yapılması durumunda ilgili şirketin tescilli iş merkezinin kayıtlı olduğu ülke yasaları geçerli iken; gemilerde istihdam edilenler, gemi hangi ülkenin bandırasını taşıyorsa o ülkenin yasalarına tabidir.
Anlaşma aşağıdaki sosyal yardım konularını içeriyor:
Macaristan açısından
– Sosyal sigortalar emeklilik
– Sağlık yardımları
– Çalışabilme kabiliyetleri değişen kişilerle ilgili yardımlar
Türkiye Cumhuriyet açısından
– Maluliyet, yaşlılık ve ölen sigortalının aile fertleri için emeklilik
– İş kazaları ve meslek hastalıkları
– Genel sağlık sigortası kapsamında hastalık ve annelik
– Bir veya daha fazla işverenin yanında iş sözleşmesiyle çalıştırılan kişilerle ilgili işsizlik sigortasını da kapsıyor.
Sağlık Sigortası
Düzenlemeye göre sağlık sigortası kapsamındaki aynî ve nakdî yardımlara hak kazananlar için söz konusu yardımın teminine, sürdürülmesine ve sona erdirilmesine ilişkin olarak her iki ülkede mevzuata göre ödenen sigorta prim süresinin aynı tarihe denk gelenler hariç olmak üzere toplanması gerekmektedir. Örneğin, Macar yasalarına göre çocuk yardımı ancak hak sahibinin son iki yıl içerisinde 365 gün sigortalı olması halinde ödenmektedir. Şayet iki yıl içerisinde altı ay Türkiye’de çalışmışsa o zaman bu altı ay da 365 güne dâhildir.
Ana düzenlemeye göre evli çiftlere, rüştüne ermemiş küçük çocuklara ve diğer aile fertlerinin tıbbi ihtiyaçlarının karşılanmasında –yardımın niteliğini ve muhtemel kalış süresi göz önünde bulundurularak – ikamet yeri esas alınmalıdır. Bununla beraber anlaşmada yer alan mazeretlerin varlığı halinde tıbbi yardıma hak kazanılır. Emekli, hem Macaristan’dan hem de Türkiye’den emeklilik yardımı alıyorsa tıbbi destek almaya (sağlık sigortası aynî yardımlarına) ikamet ettiği yerde hak sahibidir.
Anlaşmada ortopedik araç-gereçler, protezler ve diğer maddi değeri yüksek tıbbi yardımlarla ilgili olarak yapılan düzenlemeye göre, 500 avroyu aşan ortopedik araç-gereçler, protezler ve diğer maddi değeri yüksek tıbbi yardımlardan -acil durumlar hariç- ancak ilgili kurumun onay vermesi halinde yaralanılabilir.
Emeklilik Yardımı
Temel düzenleme şudur: sözleşmeyi imzalayan ülkelerden her birinin mevzuatında haklara ilişkin düzenlemeler devam ettiği müddetçe, ülkenin yetkili kurumu münhasıran bağlı olduğu mevzuat hükümlerine göre dikkate alınması gereken sigortalılık süresini esas alarak hak edilen yardımı tespit eder. Şöyle ki, Macar yasalarına göre sigortalı, emeklilik için gerekli sigortalılık/hizmet süresini doldurduğunda Sigorta Kurumu emeklilik haklarını 1997 yılı 81.sayılı yasaya göre tespit eder.
Şayet ilgili şahıs söz konusu ülkelerden birinin yasalarına göre emeklilik için gerekli süreyi doldurmamışsa bu durum için başka bir düzenleme mevcuttur. Bu takdirde diğer ülkenin yasalarında geçerli olan süre, hem de sanki bahsi geçen yardımı tespit edecek olan ülkenin mevzuatına göre elde edilmiş gibi dikkate alınır. Bir şartla ki, sigortalılık süreleri aynı tarihlere denk gelmemeli. (Aynı tarih aralığında her iki ülkede de sigortalılık varsa bir tanesi sayılacaktır.
Anlaşmada bir yıldan az sigortalılık süreleri için ayrı bir düzenleme getirmektedir. Anlaşmayı imzalayan ülkelerden birinin yasalarına göre elde edilmiş olan toplam sigortalılık süresi bir yılı bulmuyorsa -şayet yalnızca bu sigortalılık süresine karşılık hiçbir yardıma hak kazanamaması halinde – ilgili ülkenin sosyal sigorta kurumu bir yılın altındaki süre için hiçbir yardım sunmayacaktır. Diğer ülke bu sigortalılık sürelerini yardıma ilişkin hak sahipliği ve yardım miktarının tespiti aşamasında kendi mevzuatına göre gerçekleşmiş gibi dikkate alacaktır.
Örneğin, bir Türk vatandaşı Macaristan’da 240 gün sigortalılık süresi doldurmuşsa bu süre emeklilik işlemleri aşamasında Macaristan’da değil Türkiye’de dikkate alınacaktır.
Başvurular
İster Macar, ister Türk kurumlarına veya makamlarına hak sahipliği taleplerine ilişkin başvuru, beyan yahut itiraz dilekçeleri verilebilir. Bunlar da üzerine teslim alınma tarihini kaydederek derhal diğer ülkenin kurum veya makamlarına ileteceklerdir.
Anlaşmanın Yürürlük Tarihi
Anlaşma, yürürlülüğe giriş tarihinden önceki dönemler için hak sahipliği doğurmamaktadır. Ancak, hak sahipliği süresinin tespitinde anlaşmanın yürürlük tarihinden önceki sürelerin ve ayrıca, daha önce gerçekleşen, hukuki önem arz eden durumların da dikkate alınması gerekmektedir.
Türk ve Macar taraflar, teyidine dair son haberin alındığı ayı takip eden üçüncü ayın birinci günü yürürlüğe girecek olan bu anlaşmayı teyit etmelidirler.